dr Agata Ulanowska

IN ENGLISH 

Imię i nazwisko:dr
Agata Ulanowska
Numer pokoju:3.14
Telefon:(0-22) 55 22 814
e-mail:a.ulanowska@uw.edu.pl

Dyżury: wtorki: 13.00 - 15.00

Zainteresowania: archeologia i technologia włókiennictwa, archeologia egejska, archeologia eksperymentalna, Kreta minojska, produkcja włókiennicza w Egei w epoce brązu, gliptyka egejska


profil: https://uw.academia.edu/AgataUlanowska

projekt badawczy: Produkcja włókiennicza w Grecji epoki brązu - badania porównawcze egejskich technik tkackich

 


Wybrane publikacje:

  • 2016, Experimental approach to the ergonomics of textile production in Bronze Age Greece, Archaeological Textiles Review 58, 43-56.
  • 2016, Włókiennictwo Grecji epoki brązu w (akademickiej) praktyce. Nowe refleksje nad zastosowaniem archeologii doświadczalnej w nauczaniu technologii dawnego włókiennictwa, w: M. Figueira, K. Żebrowska red., International Course in Archaeology. “Papers in Mediterranean Archaeology”, Syndesmoi 5, Catania, 215-234.
  • 2016, Towards methodological principles for experience textile archaeology. Experimental approach to the Aegean Bronze Age textile techniques in the Institute of Archaeology, University of Warsaw, Prilozi Instituta za arheologiju u Zagrebu 33, 317-339.
  • 2016, z: A. Grabundžija, Ch. Schoch, Bones from the loom. Weaving experiment with astragali weights, Prilozi Instituta za arheologiju u Zagrebu 33, 287-306.
  • 2016, Za nicią Ariadny, czyli o znaczeniu tkanin i ich produkcji w Grecji epoki brązu, w: A. Nadolska-Styczyńska red., Snuć nić jak opowieść. Tkaniny w kulturach świata, Toruńskie Studia o Sztuce Orientu 5, Toruń, 33-50.
  • 2016, z: M. Siennicka, So simple yet universal. Contextual and experimental approach to clay ‘spools’ from Bronze Age Greece, w: J. Ortiz, C. Alfaro, L. Turell, Ma.J. Martínez, red., PURPUREAE VESTES V, Ancient Textiles, Basketry and Dyes in the Ancient Mediterranean World; Proceedings of the Vth International Symposium on Textiles and Dyes in the Ancient Mediterranean World (Monserrat, 19-22 March, 2014), València, 25-36.
  • 2016, Representations of textile tools in Aegean glyptic. Cuboid seal from the Tholos Tomb A in Aghia Triada, w: P. Militello, K. Żebrowska red., Sympozjum Egejskie. Proceedings of The 2nd Students’ Conference in Aegean Archaeology: Methods – Researches – Perspective, Institute of Archaeology, University of Warsaw, Poland, April 25th, 2014, Syndesmoi 4, Catania, 109-125.
  • 2014, The economics of weaving – aspects of labour in the Bronze Age Aegean, w: K. Droß-Krüpe red., Textile Trade and Distribution in Antiquity, Philippika 73, Wiesbaden, 151-159.
  • 2012, Odtwarzanie dawnych technik tkackich w Instytucie Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego poprzez archeologię doświadczalną, w: P. Militello, M. Camera red., Ricerche e attività del corso internazionalizzato di archeologia. Catania, Varsavia, Konya 2009-2012, Syndesmoi 3, Palermo, 239-262.
  • 2008, Kultura minojska w polskim Internecie, Przegląd Biblioteczny 76.1, 111-124.
  • 2000, Przeszłość uzurpowana. Zagadnienie kultu zmarłych w Grecji epoki żelaza, Światowit II (XLIII), fasc. A, pp. 203-208.
  • 1999, Sub-mykeńska Grecja? Z rozważań nad chronologią przełomu epok brązu i żelaza w Grecji lądowej, Światowit I (XLII), fasc. A, pp. 179-184.
  • 1998, Siedziby władców czy miejsca kultu? Budownictwo sakralne w Grecji Lądowej we wczesnej epoce żelaza, Światowit XLI, fasc. A, pp. 167-184.
  • 1996, Z rozważań nad mykeńskim kultem w Kalapodi, Meander 51, 5-6, pp. 297-307.
  • 1993, The Gold Ring from Mycenae. Some Remarks about Dance, Archeologia XLIV, pp. 113-117.

Sprawozdania i raporty:

  • 2017, z: K. Grömer, B. Siemer, Beschreibung eines historischen Gewandes aus Syrien. Report Textil Archäologie 2016 / 4. Unpublizierter Bericht, Naturhistorisches Museum Wien, Österreich
  • 2017, Tradition and innovation in textile technology in Bronze Age Europe and the Mediterranean, Report on Session TH1-13 at the 22nd Annual Meeting of the EAA in Vilnius, Lithuania, The European Archaeologist 51, 14-15.
  • 2016, Tradition and innovation in textile technology in Bronze Age Europe and the Mediterranean, session report, Archaeological Textiles Review 58, 114-115.
  • 2015, z: M. Siennicka, L. Rahmstorf, Textiles in a social context. Textile production in Europe and the Mediterranean in the 4th and 3rd millennia BCE (Session report), The European Archaeologist 43, 41-44.

Konferencje międzynarodowe - organizacja:

  • z: M.Grupa i M. Siennicka, Dynamics and Organisation of Textile Production in Past Societies in Europe and the Mediterranean, 21-22 June 2017, Łódź.
  • z: K. Żebrowska i K. Lewartowski, The 5th Young Researchers’ Conference in Aegean Archaeology, 1-2 June 2017, Warszawa.
  • z: M. Siennicka, sesja: TH1-13. Tradition and innovation in textile technology in Bronze Age Europe and the Mediterranean, European Association of Archaeologists, 22th Annual Meeting, 31 August-4 September 2016, Wilno (Video by dougs archaeology).
  • Aegean Bronze Age Textile Production Techniques – Spinning and Weaving. 3rd Experimental Archaeology Workshop in Warsaw, 13-17 June 2016, Warszawa.
  • z: K. Żebrowska, K. Lewartowski, The 4th Students and Young Researchers’ Conference in Aegean Archaeology, 7-8 April 2016, Poznań.
  • Aegean Bronze Age Textile Production Techniques – Spinning and Weaving. 2nd Experimental Archaeology Workshop in Warsaw, 15-19 June 2015, Warszawa.
  • z: K. Żebrowska, K. Lewartowski, The 3rd Young Researchers’ Conference in Aegean Archaeology, 24 April 2015, Warszawa.
  • z: M. Siennicka, L. Rahmstorf, sesja: T03S003. Textiles in a social context. Textile production in Europe and the Mediterranean in the 4th and 3rd millennia BCE, European Association of Archaeologists, 20th Annual Meeting, 10-14 September, 2014, Stambuł.
  • Aegean Bronze Age Textile Production Techniques – Spinning and Weaving. 1st Experimental Archaeology Workshop in Warsaw, 23-26 June 2014, Warszawa.
  • z: K. Żebrowska, K. Lewartowski, The 2nd Students' Conference in Aegean Archaeology. Methods - Researches - Perspectives, April 25, 2014, Warszawa.

Wystąpienia na zaproszenie:

  • referat: A man and his loom: did men weave in Minoan Crete?, Workshop Textiles, Dress and Gender in The Ancient World, University of Leicester, Ancient Textiles from the Orient to the Mediterranean (ATOM), we współpracy z CNRS, Paris i CTR (Centre for Textile Research, University of Copenhagen), 24-25/04/2017, Leicester.
  • referat: Different skills for different fibres? The use of flax and wool in textile technology of Bronze Age Greece in light of archaeological experiments, Workshop: The Competition of fibres. Textile Production in Western Asia and Europe (5000-2000 BCE), Excellence Cluster TOPOI (A-4), Textile Revolution, Freie Universität Berlin, 8-10/03/2017, Berlin.
  • referat: Textiles in cross-craft interactions. Tracing the impact of textile technology on the Bronze Age Aegean art, Inspiracje i funkcje sztuki pradziejowej i wczesnośredniowiecznej / Inspirationen und Funktion der Ur- und Frühgeschichtlichen Kunst, 27-29/06/2016, Biskupin.
  • referat: Contemporary actors and Bronze Age textile techniques from Greece. Experience approach to textile works, its specialisation and apprenticeship, 10th International Congress on the Archaeology of the Ancient Near East, workshop: Textile Workers: Skills, labour and status of textile craftspeople between prehistoric Aegean and Ancient Near East 25-29/04/2016, Wiedeń.
  • referat: Research on skills in academia. Experimental archaeology as a tool for textile production teaching (at the University of Warsaw), European Association of Archaeologists, 21st Annual Meeting, session: LV12. Integrating Textile Studies into the Mainstream Archaeology/Anthropology Curriculum, 2-5/09/2015, Glasgow.
  • referat: Experimenting with loom weights. More observations on functionality of Early Bronze Age textile tools from Greece, First Textiles. The Beginnings of Textile Manufacture in Europe and the Mediterranean, 7-8/05/2015, Kopenhaga.
  • referat: Textile production in Bronze Age Greece. Experimental approach to the textile techniques in the Institute of Archaeology, University of Warsaw, Dani Eksperimentalne Arheologije Zagreb, 24-27/11/2014, table ronde 25/11/2014.

Pozostałe wystąpienia:

  • referat: Textile knowledge and skills as a possible marker of status in societies of Bronze Age Greece, 27th General Assembly and Congress of CIETA, 25 – 28 September 2017, The State Hermitage Museum, St. Petersburg.
  • referat: But how were they made? More about patterned textiles in the Aegean Bronze Age, Dynamics and Organisation of Textile Production in Past Societies in Europe and the Mediterranean, 21-22 June 2017, 21/06/2017, Łódź.
  • poster: Multicoloured, patterned, diaphanous – a technological approach to the Bronze Age Imagery of textiles and cloths, NESAT XII, 22-26/05/2017, Liberec.
  • referat z: M. Siennicka, The economics of textiles in Bronze Age Greece, VI Purpureae Vestes International Symposium. Textiles and Dyes in the Mediterranean Economy and Society, Padova – Este – Altino, Italy, 17-20 October 2016, 18/10/2016, Padwa.
  • referat: Innovative or traditional? Diachronic approach to weaving technology in Bronze Age Greece, European Association of Archaeologists, 22th Annual Meeting, session TH1-13: Tradition and innovation in textile technology in Bronze Age Europe and the Mediterranean, 3/09/2016, Wilno.
  • referat: Chaîne opératoire, organisation of production or cross-craft interactions. Overview of archaeological approaches to textile technology in Bronze Age Greece, The 4th Students and Young Researchers’ Conference in Aegean Archaeology, 7-8/04/2016, Poznań.
  • referat: Aegean Bronze Age textiles in transfer. Tracing mobility of textile motifs into other crafts, Congrès du Centre International d'Etude des Textiles Anciens, 28-30/09/2015, Berlin.
  • referat: Textile tools on seals and seal-impressed. In search of loom weights and loom(s?) in Minoan glyptic, The 3rd Young Researchers’ Conference in Aegean Archaeology, 24/04/2015,Warszawa.
  • referat: Experimental approach to ergonomics of textile production – prospects and limitations, Experimental Archaeology - theories behind practice, XV Nordic TAG, 16-18/04/2015, Copenhagen.
  • referat: Invisible textile tools - loom with a rigid heddle and other heddling devices, Tool Workshop, 17/12/2014, Centre for Textile Research, Kopenhaga.
  • referat: Aegean Bronze Age weaving techniques – a teacher’s perspective for their possible reconstruction with students, Crafting Textiles from the Bronze Age to AD 1600: A Tribute to Peter Collingwood, 10-11/10/2014, Londyn.
  • referat: Looking for an invisible tool – a potential use of a loom with a rigid heddle in the Bronze Age Aegean, European Association of Archaeologists, 20th Annual Meeting, session T03S003: Textiles in a social context. Textile production in Europe and the Mediterranean in the 4th and 3rd millennia BCE, 10-14/09/2014, Stambuł.
  • referat:Bronze Age Aegean weaving techniques and experimental archaeology in the Institute of Archaeology, University of Warsaw. Some remarks on teaching and research, The 2nd Students' Conference in Aegean Archaeology. Methods - Researches - Perspectives, April 25, 2014, Warszawa.
  • referat z: M. Siennicka, So simple yet universal. Experimental approach to clay 'spools' from Bronze Age Greece, Textiles and Dyes in the Mediterranean World. Vth Purpureae Vestes International Symposium, 20-22/03/2014, Montserrat.
  • poster: Experimental archaeology and Aegean Bronze Age weaving techniques in the Institute of Archaeology, University of Warsaw, Textiles and Dyes in the Mediterranean World. Vth Purpureae Vestes International Symposium, 20-22/03/2014, Montserrat.


Produkcja włókienicza w Egei w epoce brązu i archeologia eksperymentalna

 Archeologicznym punktem odniesienia dla przeprowadzanych przeze mnie ekseprymentów i działań typu 'hands-on' jest technologia włókiennictwa w Grecji epoki brązu. Ten wybór odzwierciedla przede wszystkim moje zainteresowania badawcze, ale wykorzystuje też dynamikę, z jaką w ostatnich latach rozwijają się badania nad produkcją włókienniczą w Egei. Ponadto, duże zróżnicowanie typologiczne egejskich narzędzi włókienniczych, zwłaszcza przęślików i ciężarków tkackich, ułatwia zrozumienie bezpośredniego przełożenia cech morfologicznych używanych narzędzi na jakość i parametry wytwarzanych produktów, i może stanowić dobre wprowadzenie ogólne do technologii włókienniczej.

W ramach 60 godzin zajęć, przeprowadzanych w podwójnym wymiarze godzin w czasie jednego semestru, wykłady wprowadzające do technologii włókiennictwa egejskiego łączone są niemal w równych proporcjach z zajęciami praktycznymi. 

Zajęcia praktyczne i testy obejmują najważniejsze elementy chaîne opératoire technologii włókiennictwa i z reguły pomyślane są jako zadania typu DIY (do it yourself), z tym jednak zastrzeżeniem, że czynności, których opanowanie wymaga dłuższej praktyki, jak np. przędzenie, są tylko demonstrowane i praktykowane jednorazowo. Uczestnicy doświadczeń wszystkie prace wykonują samodzielnie, ale przy niektórych zadaniach, takich jak tkanie na krośnie ciężarkowym, zachęcani są do pracy w niewielkich dwu-trzy osobowych zespołach. Każda testowana czynność jest wcześniej demonstrowana przeze mnie, chociaż w praktyce studenci, którzy zostali wprowadzeni już do testowanej techniki dzielą się swoimi nowo nabytymi umiejętnościami z zupełnie początkującymi kolegami.

Szczegółowe podstawy metodologiczne dla przeprowadzanych testów opisują przyjmowane przez nas stopniowo, następujące zasady:

- Wszystkie czynności praktyczne zaplanowane są zgodnie z sekwencjami operacyjnymi chaîne opératoire technologii włókiennictwa i ich czasowym następstwem, jako zadania DIY;

- Krosna i techniki tkackie wybrane zostały zgodnie z obecną wiedzą na temat narzędzi włókienniczych i produkcji włókienniczej w Egei;

- Wszystkie ciężarki tkackie, szpule i przęśliki wykorzystywane w testach są kopiami znalezisk z epoki brązu w Grecji;

- Studenci/wykonawcy są zawsze informowani o lukach w źródłach archeologicznych dotyczących sekwencji operacyjnych, narzędzi i technik włókienniczych;

- Studenci/wykonawcy są zawsze informowani o różnych systemach organizacji produkcji włókienniczej i jej wysokiej specjalizacji w Grecji epoki brązu oraz, że ich doświadczenia nie mają związku z tymi systemami organizacyjnymi;

- Studenci/wykonawcy są zawsze informowani, że sposób w jaki odtwarzają dawne techniki zasugerowany został przez analogie etnograficzne i tkactwo tradycyjne, oraz, że w przeszłości sposób wykonywania określonych prac mógł być inny niż ten testowany na zajęciach;

- Jeśli znanych jest więcej technik wykonywania określonych czynności, co najmniej dwie z nich są prezentowane i testowane;

- System dokumentacji składa się z opisów i fotografii kolejnych testowanych empirycznie sekwencji operacyjnych oraz systemu kart dokumentujących wybrane tekstylia oraz elementy indywidualnej pracy nad nimi;

- Studenci/wykonawcy nie są doświadczonymi rzemieślnikami i ich obserwacje dotyczące testowanych technik mogą być dalej analizowane i wykorzystywane tylko z tym istotnym zastrzeżeniem.

W Zakładzie Archeologii Egejskiej powstała na potrzeby naszych badań niewielka pracownia włokiennicza. Posiadamy dwa krosna ciężarkowe typu skandynawskiego oraz szereg zestawów obciążników będących kopiami głównych ciężarków tkackich sotoswanych w Egei. Obciążniki, które wykorzystujemy mają dość szeroki przekrój wagowy od blisko 600 g do 120 g i pozwalają na wykonywanie tkanin o różnych parametrach. Obok dużych krosien wykorzystywane są także krosna do krajek: bardka i tabliczki. Ponadto w pracowni znajdują się próbki różnych surowców włókienniczych i narzędzia do ich obróbki (gręple, szarpaki) oraz wrzeciona i kopie egejskich przęślików.

Dokumentowanie pracy i tkanin odbywa się z wykorzystaniem systemu kart dokumentacyjnych, wzorowanych na kartach zabytków i kartach opisów stanowisk archeologicznych. Rejestrują one parametry wykonywanej tkaniny oraz opisują proces tkania w rozbiciu na prace składowe. Ocenie i rejestracji podlegają również odczucia subiektywne, jak np. poziom satysfakcji z wykonanej przez siebie tkaniny.

Chcę podkreślić, że tkactwo jest zajęciem, które wykonywać można wspólnie, a społeczny kontekst pracy jest też bardzo ważnym elementem postrzegania produkcji włókienniczej. Współdziałanie, rozmowy i żarty stanowią więc nieodłączną i istotną część eksperymentów tkackich!

 


KARTY DOKUMNENTACYJNE TKANIN DO POBRANIA


Karta dokumentacyjna prostej krajki tkanej na bardku


Karta dokumentacyjna krajki wysnuwanej tkanej na bardku


Karta dokumentacyjna tkaniny tkanej na krośnie ciężarkowym


Karta dokumentacyjna krajki tkanej na tabliczkach


Karta dokumentacyjna - przędza i proces przędzenia na spuszczanym wrzecionie z dolnie osadzonym przęślikiem


Sploty skośne


POLSKO-ANGIELSKO-GRECKO-WŁOSKI PODRĘCZNY SŁOWNIK TERMINOLOGII WŁÓKIENNICTWA

z wielką przyjemnością publikuję pierwszą próbę stworzenia czterojęzycznego słownika podstawowej terminologii włókienniczej (oczywiście polska terminologia jest najtrudniejsza:). Autorzy: Kinga Kopańska, Tomasz Skocki, Agata Ulanowska, Monika Wesołowska, Katarzyna Żebrowska zapraszają wszystkich do korekty i uzupełnień!

Specjalne podziękowania składamy Sofii Tsourinaki, która dokonała koniecznych poprawek w terminach greckich.


POLSKO-ANGIELSKO-GRECKO-WŁOSKI SŁOWNICZEK TERMINOLOGII WŁÓKIENNICTWA

-----
Drukuj Wydrukuj tę stronę

VIDEO REPORTAŻE