INSTYTUT - Struktura

Zakład Archeologii Paleolitu i Mezolitu

<< powrót


Zakład Archeologii Paleolitu i Mezolitu
Adres:
   Krakowskie Przedmieście 26/28, Szkoła Główna, tel. 55 22 842,
   pok. 2.15.

Kierownik:
   Dr hab. prof. UW Karol Szymczak (paleolit i mezolit
   Europy, epoka kamienia Azji Centralnej).


Pracownicy:
 
  Prof. dr hab. Stefan Karol Kozłowski (archeologia paleolitu i mezolitu
   Europy), URLOP NAUKOWY
   Mgr Michał Przeździecki (epoka kamienia, krzemieniarstwo)

   Dr Wiesław Więckowski (paleoantropologia, współpracownik Zakładu  Bioarcheologii)

Doktoranci
   Mgr Małgorzata Kot



BADANIA W ĆMIELOWIE


Eksploracja obiektu 1

Eksploracja obiektu 1

Autor: K.Napiórkowski

Inforamcje wstępne
Badania na stanowisku „Mały Gawroniec” prowadzone są w ramach wspólnego projektu Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego (IA UW) i Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie (PMA) we współpracy z Instytutem Prahistorii Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu (IP UAM). O unikatowym charakterze stanowiska świadczy obecność pozostałości kultury magdaleńskiej, a więc jednostki, o której rozwoju na terenach Polski wciąż bardzo niewiele wiadomo, w tym śladów dobrze zachowanego obozowiska oraz przykładów sztuki mobilnej.

Mimo że, prace na stanowisku prowadzone są dopiero od trzech sezonów to w ich trakcie pozyskano ogromną liczbę rozmaitego typu danych, które z pewnością istotnie wpłyną na poszerzenie dotychczasowej wiedzy na temat osadnictwa magdaleńskiego w szeroko rozumianej strefie północnokarpackiej.

Przerwa

Przerwa

Autor: K.Napiórkowski

Nie sposób pominąć faktu, iż realizacja badań na „Małym Gawrońcu” nie była by możliwa bez wsparcia tak finansowego jak organizacyjnego wielu instytucji m.in.  Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Fundacji Przyjaciół Instytutu Archeologii, Stowarzyszenia Naukowego Archeologów Polskich oddz. w Warszawie, Urzędu Gminy w Ćmielowie oraz macierzystych placówek badaczy biorących udział w projekcie, a więc IA UW, PMA w Warszawie, IP UAM w Poznaniu.

Nie mnożna tez zapomnieć też o takich osobach jak: dr hab. prof. UW Karol Szymczak z IA UW, mgr Roksana Chowaniec z IAUW, mgr Marcin Dziewanowski z Muzeum Narodowego w Szczecinie, mgr Maciej Krajcarz z Wydziału Geologii UW, mgr Hanna Pilcicka-Ciura z PMA w Warszawie czy dr Marcin Żarski z Państwowego Instytutu Geologicznego oraz całej grupie studentów z Poznania i Warszawy, bez których pomocy i zaangażowania wiele byśmy nie osiągnęli.
Wszystkim Im pragniemy w tym miejscu podziękować !
Autorzy badań: Witold Migal, Michał Przeździecki, Katarzyna Pyżewicz
 

Lokalizacja stanowiska

Lokalizacja stanowiska

Autor: M.Przeździecki

Lokalizacja stanowiska
Ćmielów to niewielka miejscowość i gmina w województwie świętokrzyskim położona ok. 14 km na wschód od Ostrowca Świętokrzyskiego, słynąca głównie z produkcji znakomitej porcelany.
Stanowisko nr 95 „Mały Gawroniec” w Ćmielowie zlokalizowane jest na północnym skraju lessowego płata Wyżyny Sandomierskiej w widłach rzek Kamiennej i Przepaści na granicy dwóch różnych mezoregionów fizycznogeograficznych, Wyżyny Sandomierskiej i Przedgórza Iłżeckiego. „Mały Gawroniec” to lokalna nazwa charakterystycznego, dobrze wyodrębniającego się w krajobrazie cypla o powierzchni ok. 1 ha i niemal pionowych zboczach, podciętych przez otaczające go głębokie wąwozy.

Materiał zabytkowy koncentruje się głównie na obszarze ok. 30 arów w północno – zachodniej części stanowiska, na łagodnym zboczu niewielkiego wzniesienia stanowiącego kulminację cypla, a znajdującego się mniej więcej w jego środkowej części. W tej strefie wytyczona została główna linia 14 wykopów I – XIV, każdy o powierzchni 5 m x 5 m.

Obiekt 1

Obiekt 1

Autor: M.Przeździecki

Badania
W sezonie 2004 na stanowisku nr 95 w Ćmielowie przeprowadzono rozpoznanie metodami prospekcji powierzchniowej i  sondaży, w efekcie których pozyskano relatywnie bogaty zespół materiałów krzemiennych datowanych na czasy od paleolitu schyłkowego ( kultura magdaleńska ), przez neolitu (kultura pucharów lejkowatych), po wczesną epokę brązu (kultura mierzanowicka).
Od 2005 r. do dziś na „Małym Gawrońcu” prowadzone są systematyczne prace wykopaliskowe mające na celu zabezpieczenie i dokumentację  stanowiska, zagrożonego z jednej strony przez intensywna działalność agrarną, z drugiej zaś przez erozję stokową. Zadanie to realizowane jest etapowo przy zachowaniu z góry przyjętego długofalowego harmonogramu.
W trakcie tych trzech sezonów udało się przebadać łączną powierzchnie 3,65 ara, gdzie natrafiono na 6 obiektów o charakterze osadowym, w tym 3 obiekty wiązane z obozowiskiem kultury magdaleńskiej oraz pozyskano znaczną ilość, bo ponad 15 tysięcy artefaktów, głównie krzemiennych i kamiennych ale tez ceramicznych. Na specjalne wyróżnienie zasługuje grupa kilku zabytków – kamiennych  płytek i hematytowych krążków nosząca ślady rytów, nacięć oraz wygładzania powierzchni, będących niewątpliwymi przykładami artystycznej ekspresji.

Zabytki krzemienne

Zabytki krzemienne

Autor: K.Trela

Wykonano też na „ Małym Gawrońcu” wstępne analizy geologiczne, dzięki którym otrzymaliśmy niezwykle zaskakujące dane na temat stratygrafii stanowiska i kształtujących je procesów. Szczególnie ważna w tym kontekście jest rejestracja poziomów dwóch późnoglacjalnych gleb kopalnych.







Prace archeologiczne w sezonie 2007 r. dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach Programu Operacyjnego „Dziedzictwo kulturowe”, tytuł zadania „Badania obozowiska kultury magdaleńskiej na stanowisku 95/430, AZP 85 – 71 („Mały Gawroniec”) w Ćmielowie, gm. loco, pow. ostrowiecki, woj. świętokrzyskie, a całość prac zrealizowana została przez  Fundację Przyjaciół Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego przy współudziale Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, Instytutu Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Instytutu Prahistorii Uniwersytetu im. A. Mickiewicza w Poznaniu.

-----
Drukuj Wydrukuj tę stronę
Data ostatniej aktualizacji:2010-01-06 17:58:04
Opis ostatniej aktualizacji:Dokonano zmian bez konieczności ich opisu (zgodnie z parametrami systemu).
Zredagował:Wiesław Więckowski Zakład Antropologii Historycznej, tel.:(0-22) 55 22 845, fax.:(0-22) 55 22 801, email:w.c.wieckowski@uw.edu.pl
Liczba odsłon strony:21358